Rząd planuje zmiany w zasadach najmu mieszkań komunalnych. Gminy mają zyskać nowe możliwości weryfikacji najemców
Czy gminy będą mogły skuteczniej sprawdzać sytuację majątkową i dochodową osób korzystających z mieszkań komunalnych? Takie rozwiązania przewiduje projekt ustawy przygotowany przez rząd koalicji rządzącej. Planowane zmiany mają usprawnić gospodarowanie mieszkaniowym zasobem gmin i zapewnić, aby lokale komunalne trafiały przede wszystkim do osób rzeczywiście potrzebujących wsparcia mieszkaniowego.
Projekt nowelizacji ustawy o ochronie praw lokatorów, oznaczony numerem UD313, przewiduje zmiany dotyczące zasad wynajmowania mieszkań komunalnych, weryfikacji sytuacji majątkowej i dochodowej najemców oraz gospodarowania zasobem mieszkaniowym gmin.
Gminy mają zyskać większe możliwości sprawdzania majątku
Jedną z najważniejszych propozycji jest rozszerzenie możliwości weryfikowania sytuacji majątkowej osób ubiegających się o mieszkania komunalne oraz dotychczasowych najemców.
Projekt zakłada usprawnienie sprawdzania informacji dotyczących posiadania tytułu prawnego do innego mieszkania lub domu jednorodzinnego. Przewiduje również rozwiązania umożliwiające gminom weryfikowanie danych o nieruchomościach z wykorzystaniem Centralnej Bazy Danych Ksiąg Wieczystych.
Ma to pomóc w ustalaniu, czy osoby korzystające ze wsparcia mieszkaniowego gminy posiadają inne możliwości zaspokojenia swoich potrzeb mieszkaniowych.
Istotne jest jednak, że samo posiadanie nieruchomości lub udziału w niej nie musi automatycznie przesądzać o utracie prawa do mieszkania komunalnego. Znaczenie mają określone ustawowo przesłanki oraz indywidualna sytuacja najemcy.
Kontrola dochodów również w przypadku starszych umów
Projekt przewiduje także rozszerzenie zasad okresowej weryfikacji dochodów najemców mieszkań komunalnych.
Obowiązujące przepisy dotyczące takiej weryfikacji nie obejmują umów najmu zawartych przed 21 kwietnia 2019 r. Rząd proponuje objęcie kontrolą dochodową również tej grupy najemców.
Oznaczałoby to, że możliwość weryfikowania dochodów nie byłaby uzależniona wyłącznie od daty zawarcia umowy najmu.
Przekroczenie określonych kryteriów dochodowych mogłoby skutkować zmianą wysokości czynszu na zasadach przewidzianych w ustawie. Projektowane regulacje przewidują także szczególne rozwiązania dotyczące wybranych grup najemców.
Dlaczego planowane są zmiany?
Podstawowym celem projektowanej nowelizacji jest poprawa gospodarowania mieszkaniowym zasobem gmin.
Mieszkania komunalne stanowią istotną formę pomocy dla osób i rodzin, które ze względu na swoją sytuację materialną nie są w stanie samodzielnie zaspokoić potrzeb mieszkaniowych na rynku.
Jednocześnie liczba mieszkań pozostających w dyspozycji samorządów jest ograniczona, a zainteresowanie ich wynajmem często przewyższa dostępne możliwości.
Proponowane przepisy mają ułatwić gminom ocenę sytuacji najemców, zwiększyć przejrzystość zasad korzystania z zasobu komunalnego oraz umożliwić bardziej efektywne wykorzystanie dostępnych mieszkań.
Czy zmiany obejmą wszystkich najemców KTBS?
Projektowane rozwiązania dotyczą przede wszystkim zasad gospodarowania mieszkaniowym zasobem gmin.
Kamieńskie Towarzystwo Budownictwa Społecznego Sp. z o.o. zarządza zarówno lokalami należącymi do Gminy Kamień Pomorski, jak i własnym zasobem mieszkaniowym.
Należy zatem odróżnić mieszkania komunalne od lokali wynajmowanych przez Spółkę na zasadach właściwych dla społecznego budownictwa czynszowego. Nie można zakładać, że wszystkie projektowane rozwiązania dotyczące najmu komunalnego będą automatycznie stosowane do obu rodzajów mieszkań.
Kiedy nowe przepisy zaczną obowiązywać?
Projekt ustawy znajduje się w toku prac legislacyjnych. Według stanu na 3 listopada 2026 r. nie został jeszcze uchwalony.
Ostateczna treść przepisów, zakres nowych uprawnień gmin oraz termin ich wejścia w życie będą zależały od dalszego przebiegu procesu legislacyjnego.
Do czasu wejścia w życie ewentualnej nowelizacji obowiązują dotychczasowe przepisy i zasady najmu mieszkań komunalnych.
Kamieńskie Towarzystwo Budownictwa Społecznego Sp. z o.o. będzie monitorować dalsze prace nad projektem i informować mieszkańców o zmianach mających znaczenie dla gospodarowania gminnym zasobem mieszkaniowym.
Źródło: Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, projekt UD313. Stan na 3 listopada 2026 r.